Wanneer u als werknemer beslist om zelf ontslag te nemen, bent u wettelijk verplicht een opzegtermijn te respecteren. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, kunt u niet van de ene dag op de andere vertrekken – tenzij u een akkoord bereikt met uw werkgever. De opzegtermijn geeft uw werkgever de tijd om een opvolger te zoeken en de taken correct over te dragen.
In België zijn de opzegtermijnen voor werknemers vastgelegd in de Wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten en de Wet van 26 december 2013 (het eenheidsstatuut). Vóór 2014 waren de regels anders voor arbeiders en bedienden, maar het eenheidsstatuut heeft dit onderscheid opgeheven. Vandaag geldt voor alle werknemers dezelfde tabel.
De opzegtermijn die u als werknemer moet presteren is beduidend korter dan die van een werkgever. Dit is logisch: u bent de economisch kwetsbaardere partij en hebt minder bescherming nodig. Bovendien is het uw eigen keuze om te vertrekken. De wet legt u de verplichting op om uw werkgever voldoende tijd te geven, maar beschermt u niet zo uitgebreid als bij een ontslag door de werkgever.
Let op: als u de opzegtermijn niet of onvolledig naleeft, kunt u aansprakelijk gesteld worden voor een verbrekingsvergoeding ten voordele van de werkgever. Dit is gelijk aan het loon voor de niet-gepresteerde periode van de opzegtermijn.
De opzegtermijnen voor werknemers zijn gebaseerd op:
Onderstaande tabel geldt wanneer u als werknemer zelf ontslag neemt:
| Anciënniteit | Opzegtermijn werknemer (weken) |
|---|---|
| Minder dan 3 maanden | 1 week |
| 3 tot 6 maanden | 2 weken |
| 6 tot 12 maanden | 3 weken |
| 1 tot 2 jaar | 4 weken |
| 2 tot 3 jaar | 6 weken |
| 3 tot 4 jaar | 7 weken |
| 4 tot 5 jaar | 9 weken |
| 5 tot 6 jaar | 12 weken |
| 6 jaar en meer | 13 weken (maximum) |
Situatie: Jana werkt 8 maanden bij een marketingbureau. Ze vindt een betere job en neemt ontslag.
Berekening: 8 maanden valt in de schijf "6 tot 12 maanden" → 3 weken opzegtermijn.
Praktisch: Jana stuurt maandag 6 januari een aangetekende brief. De opzegtermijn begint te lopen op maandag 13 januari en eindigt op zondag 2 februari. Haar laatste werkdag is 2 februari.
Situatie: Thomas werkt 4 jaar en 3 maanden bij een farmaceutisch bedrijf als laborant. Hij vertrekt voor een nieuwe uitdaging.
Berekening: 4 jaar 3 maanden valt in de schijf "4 tot 5 jaar" → 9 weken opzegtermijn.
Praktisch: 9 weken = ruim 2 maanden. Thomas planificeert zijn vertrek zorgvuldig en informeert zijn nieuwe werkgever van de exacte startdatum.
Situatie: Sofie werkt 10 jaar bij een productiebedrijf. Ze beslist te stoppen en een eigen zaak op te starten.
Berekening: 10 jaar valt in de schijf "6 jaar en meer" → maximale opzegtermijn van 13 weken.
Praktisch: 13 weken = ca. 3 maanden. Sofie stelt zich in op een langer vertrektraject en kan in overleg proberen de termijn in te korten.
Ontslag geven moet schriftelijk. U heeft drie mogelijkheden:
De opzeggingsbrief moet ten minste vermelden: de startdatum van de opzegtermijn en de duur ervan (in weken). Optioneel: de reden van ontslag (niet verplicht).
Tijdens de opzegtermijn blijft u normaal werken. U kunt sollicitatieverlof nemen: één dag per week (of twee halve dagen) om op zoek te gaan naar een nieuwe job.
Als u de opzegtermijn niet of onvolledig naleeft (bv. u vertrekt onmiddellijk zonder akkoord), kunt u door uw werkgever aangesproken worden voor een verbrekingsvergoeding ten voordele van de werkgever. Deze is gelijk aan het loon voor de niet-gepresteerde opzegtermijn.
In de praktijk eisen werkgevers dit zelden op, maar het risico bestaat. Beter is om steeds een akkoord te sluiten als u eerder wilt vertrekken.
Stuur een aangetekende brief met de startdatum en duur van de opzegtermijn. De opzegtermijn begint op de eerste maandag na de derde werkdag volgend op de verzending. Zorg voor een bewijs van verzending en bewaar het dubbel van uw brief.
Ja, in overleg met uw werkgever kunt u de opzegtermijn inkorten of zelfs laten vallen. Leg dit altijd schriftelijk vast (bv. e-mail met bevestiging). Sommige werkgevers zijn bereid u eerder te laten vertrekken als de overdracht goed verloopt.
Ja, de proefperiode (indien nog van kracht voor contracten vóór 2014) telt mee voor de berekening van de anciënniteit. Voor nieuwe contracten bestaat de proefperiode niet meer: ook de eerste maanden tellen volledig mee.
Ja. Als werknemer die zelf ontslag geeft, heeft u recht op maximaal 1 betaalde dag sollicitatieverlof per week (of 2 halve dagen). U hoeft dit verlof wel tijdig aan te vragen bij uw werkgever.
Ja, ook deeltijdse tewerkstelling telt mee voor de berekening van de anciënniteit. De opzegtermijn is gebaseerd op het totale dienstverband, ongeacht het aantal gewerkte uren per week. Wel wordt de opzegtermijn uitgedrukt in kalenderweken (niet in gewerkte dagen).
Een erkende ziekte schorst de opzegtermijn niet wanneer de werknemer zelf ontslag heeft gegeven. De opzegtermijn loopt gewoon door, ook al bent u ziek thuis. Dit is anders dan bij ontslag door de werkgever, waarbij een ziekte de termijn wel schorst.
Neen. Een arbeidsovereenkomst voor bepaalde duur eindigt in principe automatisch op de einddatum. Als u vóór die datum wilt vertrekken, moet u in principe de volledige resterende periode vergoeden of een akkoord sluiten. Raadpleeg een specialist voor uw specifiek geval.